De ziekte van het Hier en Nu

We lijden vandaag collectief aan een ziekte die welvaart, veiligheid en toekomst van het land bedreigt. We lijden aan de ziekte van het Hier en Nu. 

(Artikel door Peter De Keyzer, oprichter van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014 van denktank Libera!, zoals oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn op 1 december 2025.)

Nergens was dat duidelijker dan tijdens de debatten afgelopen week over de begroting. Alle klachten gingen over mijn pensioen, mijn index, mijn BTW-tarief en mijn beleggingen. Nergens gehoord: het land, onze toekomst, de samenleving of de gemeenschap. Gemeenschapsgevoel, offerbereidheid en een gedeelde droom lijken een relikwie uit vervlogen tijden.

Ten eerste heeft toegenomen welvaart gezorgd voor minder gemeenschapsgevoel. In tijden van schaarste zijn mensen verplicht om samen te werken. Vandaag zijn we zo verwend dat we lijden aan de illusie van individuele onkwetsbaarheid. Als ik de gemeenschap niet nodig heb, waarom zou ik er dan offers voor brengen?

Ten tweede is er de verzorgingsstaat. Torenhoge belastingen en verplichte solidariteit ondergraven individuele en vrijwillige solidariteit. “Ik betaal al genoeg belastingen dus ik heb mijn plicht gedaan.” Hoge belastingen ondergraven niet alleen economische groei maar ook de bereidheid om vrijwillig bij te dragen.

Ten derde is de samenleving diverser en individualistischer geworden. Wat ons collectief verbond in een grotendeels homogene en katholieke samenleving is veranderd in een lappendeken van culturen en individuele leefstijlen. In een maatschappij waarin ieders eigen wensen verheven worden tot de maat van alle dingen, verdwijnt alle gemeenschapsgevoel.

Het grootste probleem is de afwezigheid van een positieve, gemeenschappelijke droom. Een gedeelde visie op een inspirerende toekomst. Net terwijl we op het hoogtepunt van het individualisme, staan ons grote collectieve uitdagingen te wachten. Uitdagingen die individuele offers vereisen in het algemeen belang.

De ziekte van het Hier en Nu valt te genezen. De therapie is een radicale shift in mentaliteit: van "ik" naar “wij”. Ze start met een droom voor het land binnen 20 jaar. Geen optelsom van 12 miljoen individuele wensenlijstjes. Wel het uitdragen en afdwingen van de leidende waarden en normen. Het offer? Een einde aan het recht op onbegrensd individualisme. Concreet? Het brengen van financiële offers voor een gezondere begroting. Een gezond financieel land is de verantwoordelijkheid van iedereen - van werkloze tot ambtenaar en van ondernemer tot werknemer en politicus. Maar ook het afdwingen van normen en waarden: van het strenger aanpakken van straffeloosheid tot strengere integratie-eisen voor nieuwkomers. Het gaat ook over het collectief vieren van erfgoed en gedeelde waarden. Meer rekenen op burgerschap, eigen verantwoordelijkheid en minder op verplichte solidariteit.

Tot slot ook het besef dat het behoud van een sterke gemeenschap altijd individuele offers vraagt. Alleen een sterke gemeenschap met meer offerbereidheid en een grote droom kunnen ons redden. Want wat met België zal gebeuren, zal elk van ons overkomen - ten goede of ten kwade.