Onder collega's
Amerika verzwakt, Oekraïne bedreigd, Europa verdeeld: was dat het Russische antwoord aan de CIA-directeur?
(Artikel door professor Marc De Vos, oprichter van het Itinera Institute en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2019 van denktank Libera!, zoals oorspronkelijk gepubliceerd in Trends van 2 september 2026.)
"Beste collega’s: jullie moeten ophouden met dat hybride stoken op NAVO-grondgebied. Die drones met springstof, die neergestorte raketten, die lanceerplatformen nabij de Wit-Russische grens: dimmen. En twijfel er maar niet aan dat we elke aanval met een tegenaanval zullen beantwoorden. Dat moet je goed beseffen.”
“Beste collega’s: uw baas is slecht voorgelicht over de staat van de oorlog en over uw eigen economie. Wat men hem over het front voorlegt, wat hij over de financiële reserves leest, wat men rapporteert over de rekrutering voor de oorlog: wij lezen elders iets anders. Zonder een wapenstilstand wordt onze lezing volgend jaar bewaarheid, en erger.”
“Beste collega’s: Iran mag jullie vriendje blijven, maar wel zonder nucleaire capaciteit – daar zijn we het over eens. Die economische D-Day in Hormuz gaat u wel geld kosten – uw olie, uw kopers, uw kortingen, uw schaduwvloot die nergens meer aanmeert. Doe mee, stop met dat regime militair te onderhouden, help de olie weer vloeien, en dan kunnen we praten. Misschien vinden we wel een compromis over Oekraïne en die dekselse Donbas.”
Welke conversatie heeft CIA-directeur John Ratcliffe vorige week gehad met zijn Russische evenknie in Moskou? De trip was een geheim bezoek dat niet geheim mocht zijn, anders had de man niet met een officieel regeringsvliegtuig gereisd of zich met een diplomatieke motorescorte naar het Kremlin laten voeren. We hebben er het raden naar wat er tussen het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendienst, dat van de Russische buitenlandse inlichtingendienst en de directeur van de Russische veiligheidsdienst is bekokstoofd. Misschien wel een combinatie van al het bovenstaande.
De Amerikaanse president Donald Trump gooide olie op de golven en liet uitschijnen dat het bezoek eerder routine dan in opdracht was. Maar we hoeven geen waarzegger te spelen om te beseffen dat de Amerikanen best wat Russische meegaandheid kunnen gebruiken. Iran is een moeras waarin Trump en co. wegzinken richting een electorale afstraffing in november. Wat Iran stilaan wordt voor Washington, is Oekraïne al meer dan vier jaar lang voor Moskou: een existentiële strijd. Aangezien Trump niets geeft om Oekraïense soevereiniteit, lijkt een geven en nemen tussen beide conflicten politiek nagenoeg onafwendbaar.
De Oekraïense president Zelensky, blijkbaar pas achteraf en indirect ingelicht over de koffieklets in Moskou, gewaagt al van een trilaterale top met ook Oekraïne aan de onderhandelingstafel. Dat zou een symbolische legitimatie van Oekraïne zijn die Moskou altijd heeft geweigerd, maar de kaarten liggen dreigend. Aan het front zijn de kansen mondjesmaat weer richting Rusland aan het opschuiven. Het politieke thuisfront in Kiev vertoont barsten. Amerika heeft letterlijk zijn kruit verschoten in het Midden-Oosten, waardoor Oekraïne nagenoeg machteloos staat tegen Russische raketaanvallen. De vernieling neemt toe, de winter nadert en om overeind te blijven zal Oekraïne nog meer steun nodig hebben.
Dat brengt ons bij Europa en dat schaduwspel van Russische hybride provocaties. Als steun aan Oekraïne vers Europees geld vergt, als Russische intimidatie het risico van escalatie reëel maakt, zal Europa dan nog meer dreiging met nog meer eenheid kunnen beantwoorden? Zonder Amerikaanse steun zou een Russische escalatie Europa zowel politiek als militair met de rug tegen de muur duwen. Ondertussen knaagt in Duitsland en Frankrijk de oppositie die het conflict met het Kremlin wil de-escaleren. Amerika verzwakt, Oekraïne bedreigd, Europa verdeeld: misschien is dat wel het antwoord geweest van de Russische gastheren aan de CIA-directeur. Markeer de datum van de komende Doemaverkiezingen: 20 september. Benieuwd welke wind er nadien uit het Kremlin zal opsteken.