Goesting om zelf vooruit te gaan
Echte groei én een sluitende begroting komen niet van meer belastingen.
(Artikel door Peter De Keyzer, oprichter van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014 van denktank Libera!, zoals oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn op 6 september 2026.)
Zonder ingrepen loopt het gezamenlijke overheidstekort tegen 2029 op tot 38 miljard euro. Verdeeld over bijna 12 miljoen Belgen is 3.180 euro per persoon. Voor een gezin met twee kinderen: 12.720 euro. Per jaar. Geld dat elke Belg meer ontvangt aan diensten, uitkeringen, subsidies en fiscale gunstregimes dan hij zelf afdraagt.
De regering-De Wever zoekt vandaag tien miljard euro om de begroting te saneren. Dat is echt het absolute minimum. De jaarlijkse rentelasten alleen al stijgen deze legislatuur van 12,5 naar 18,6 miljard euro. Zes miljard van de inspanning is dan ook al opgesoupeerd nog voor ze geleverd is.
De komende weken zal het in alle politieke debatten dan ook gaan over nieuwe belastingen of lagere uitgaven. Uit elke hoek van de samenleving zal het gejammer en geweeklaag opstijgen. Mijn subsidie! Mijn premie! Mijn gunstig belastingtarief! Mijn uitkering! Iedereen is voor de sanering, zolang ze maar bij iemand anders gebeurt.
Er is echter nog een derde optie: meer economische groei. Meer groei zorgt voor meer mensen aan de slag, minder mensen met een uitkering, meer omzet, meer winst, meer transacties in de economie. Dat is een veel duurzamere manier om de begroting te saneren. Alleen is groei niet alleen een macro-economische term. Groei begint microscopisch klein.
Groei ontstaat wanneer mensen goesting hebben. Om een job aan te nemen. Om een promotie te aanvaarden. Om een eigen zaak te starten. Om een grote investering te doen.
Belastingen zijn de weg van de minste weerstand. Die kunnen snel en makkelijk verhoogd worden. Groei laat zich echter niet zomaar sturen. Groei ontstaat wanneer mensen goesting krijgen om zélf vooruit te gaan. Door meer concurrentie. Door minder regels. Door snellere vergunningen. Door rechtbanken die sneller werken. Door een efficiënt werkende overheid. En vooral: door mensen die niet voor alles eerst naar de overheid kijken. Door het besef dat groei niet komt van extra subsidies, een extra actieplan of een laag complexiteit.
Onderwerp daarom elke voorgestelde begrotingsmaatregel aan een goesting-test. Niet: wat brengt dit op in 2027? Wel: wordt het hierna aantrekkelijker om te werken, aan te werven, te investeren en vooruit te willen gaan?
De uitkomst valt te voorspellen. Elke nieuwe belasting: negatief. Elke geschrapte uitgave: neutraal tot positief. Lagere uitgaven vandaag zijn namelijk de lagere belastingen van morgen en de grotere goesting van overmorgen.
Een land dat binnenkort 38 miljard per jaar meer uitgeeft dan het ophaalt, heeft geen gebrek aan inkomsten. Het heeft vooral de slechte gewoonte iedereen iets toe te willen stoppen: een premie, een subsidie, uitkering of fiscale gunst. Al die ingrepen creëren geen welvaart, ze verplaatsen welvaart. Meer nog: al die verplaatste welvaart heeft onderweg onze goesting vernietigd om zelf vooruit te gaan. Echte groei én een sluitende begroting komen niet van meer belastingen. Wel van meer goesting om zelf vooruit te gaan.