Muscle memory

Als je een handeling vaak genoeg herhaalt, wordt het tweede natuur. 

(Artikel door Peter De Keyzer, oprichter van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014 van denktank Libera!, zoals oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn op 29 augustus 2026.)

Een reflex. Een onbewuste gewoonte waar je niet meer bij stilstaat. En waar je maar moeilijk vanaf raakt. Zelfs als die gewoonte ongezond of weinig duurzaam is.

België heeft ook een dergelijke muscle memory ontwikkeld. Jarenlang hebben we hier defensie gezien als een sluitpost op de begroting. Het continu snijden in militaire uitgaven is er ondertussen zo diep ingesleten dat besparen op veiligheid onze bestuurlijke muscle memory is geworden.

Maar muscle memory kan verraderlijk zijn. Als je een verkeerde beweging duizend keer herhaalt, voelt ze op den duur natuurlijk aan. In een steeds gevaarlijker internationale context kunnen we vandaag niet zomaar meer steunen op de VS en zullen we als Europa meer voor onszelf moeten leren zorgen. Vertrouwen op onze "we gaan nog eens besparen op defensie"-reflex voelt natuurlijk maar is vandaag ronduit gevaarlijk.

We moeten onszelf dringend een nieuwe muscle memory aanleren: een reflex van paraatheid, investeringen, afschrikking en strategische autonomie. Want Defensie is niet zomaar een kostenpost. Defensie zelf is namelijk onze échte spier. Een die zorgt voor veiligheid, strategische autonomie en stabiliteit. Wie zijn spieren niet op de juiste manier traint, onderhoudt en voedt, heeft binnenkort namelijk niks meer om op te staan als het er echt op aankomt.